- 2 مرداد 1405
- توسط rza_x0wwhcb5
- اخبار
چرا مقاومت ۵ اهم برای ارتینگ دکل مخابراتی یک الزام حیاتی است؟
سیستم ارتینگ یا زمین کردن، یکی از حیاتیترین اجزای هر دکل مخابراتی است که نقشی فراتر از یک الزام فنی ساده ایفا میکند. این سیستم، ضامن سلامت تجهیزات گرانقیمت و مهمتر از آن، ایمنی جان انسانها در برابر خطرات ناشی از صاعقه و نشتی جریان است. اما سوال اساسی این است که مقاومت الکتریکی این سیستم باید در چه مقداری باشد تا عملکردی مطلوب و مطمئن ارائه دهد؟
پاسخ به این سوال، یک عدد مطلق نیست، بلکه تابعی از استانداردهای بینالمللی، شرایط محیطی و نوع کاربری دکل است. با این حال، میتوان یک مقدار مرجع و هدف را مشخص کرد.
استاندارد طلایی: عدد ۵ اهم
در صنعت مخابرات، مقدار ۵ اهم به عنوان یک استاندارد طلایی و هدف نهایی برای مقاومت زمین دکلها شناخته میشود. این مقدار، که در بسیاری از آییننامهها و دستورالعملهای معتبر جهان مورد اشاره قرار گرفته، نقطهای است که تعادل مناسبی بین ایمنی، عملکرد و هزینههای اجرایی برقرار میکند.
مدارک متعددی بر این موضوع صحه میگذارند. برای مثال، راهنمای کمیسیون مخابرات سریلانکا (TRCSL) برای سازههای آنتن، حفظ مقاومت زیر ۵ اهم را الزامی میداند . این عدد در استانداردهای ملی اندونزی (PUIL 2000) نیز به عنوان آستانه مقاومت مجاز برای ایستگاههای پایه سلولی (BTS) ذکر شده است . حتی در برخی منابع آموزشی داخلی، برای ایستگاههای مخابراتی در مناطق با رعد و برق زیاد، همین عدد ۴ اهم (که بسیار نزدیک به ۵ اهم است) به عنوان معیار طرح توصیه شده است .
دلیل اهمیت این عدد در عملکرد سیستم ارتینگ در زمان وقوع صاعقه نهفته است. هرچه مقاومت زمین کمتر باشد، مسیر هدایت جریان به داخل زمین هموارتر و با افت ولتاژ کمتری همراه خواهد بود و در نتیجه، خطر ایجاد ولتاژهای خطرناک برای تجهیزات و افراد کاهش مییابد .
انعطافپذیری استاندارد و نقش خاک
با وجود اهمیت عدد ۵ اهم، استانداردها همیشه انعطافپذیر هستند و به شرایط خاص جغرافیایی توجه دارند. مهمترین عاملی که بر مقاومت زمین تأثیر میگذارد، مقاومت ویژه خاک (ρ) است . در مناطقی با خاک معمولی (مقاومت ویژه کمتر از ۱۰۰ اهم بر متر)، دستیابی به مقاومت ۵ اهم کاملاً شدنی است. اما در مناطق کوهستانی یا صخرهای که مقاومت خاک بسیار بالاست، دستیابی به این عدد میتواند هزینههای گزافی در پی داشته باشد.
به همین دلیل، استانداردها راهکارهای جایگزینی را ارائه میدهند. برای مثال، در جدول ۴.۸ یک منبع تخصصی، مقادیر مجاز بالاتری برای مقاومت زمین بر اساس مقاومت خاک ارائه شده است :
— اگر مقاومت خاک زیر ۱۰۰ اهم بر متر باشد، مقاومت زمین باید کمتر از ۱۰ اهم باشد.
— با افزایش مقاومت خاک، این مقدار تا ۳۰ اهم نیز قابل قبول است.
همچنین، در برخی ضوابط داخلی مانند ضوابط اجباری وزارت ارتباطات، برای پایانههای مختلف مخابراتی، مقادیر متفاوتی از ۲۰ اهم تا ۳۰ اهم ذکر شده است که این موضوع نشاندهنده درک عمیق از تأثیر شرایط محیطی است . به عنوان یک قانون کلی، در مناطق با آذرخش کم (کمتر از ۲۰ روز در سال)، ممکن است مقاومتی تا ۱۰ اهم نیز پذیرفته شود .
جمعبندی نهایی و توصیه اجرایی
در پروژههای نصب دکل مخابراتی توسط گروههای متخصص نظیر راستین سازه، هدف اولیه، دستیابی به مقاومتی برابر یا کمتر از ۵ اهم است. دستیابی به این مقدار، یک سیستم ارتینگ مطمئن را تضمین میکند که بهترین محافظت را در برابر صاعقه فراهم میآورد.
با این حال، در عمل و به ویژه در مناطق با شرایط خاک دشوار، تیم فنی باید با انجام اندازهگیریهای دقیق (که یک ضرورت اساسی است ) و با بهرهگیری از روشهایی مانند استفاده از الکترودهای عمیقتر، میلههای شعاعی و یا مواد کاهش دهنده مقاومت، سعی در نزدیکتر کردن مقاومت به این عدد طلایی داشته باشد . اگر پس از تلاشهای فنی و اقتصادی، دستیابی به ۵ اهم ممکن نبود، میتوان با استناد به استانداردهای معتبر و با در نظر گرفتن مقاومت ویژه خاک، مقاومتی تا حداکثر ۳۰ اهم را به عنوان مقدار قابل قبول در نظر گرفت.
در نهایت، سیستم ارتینگ نباید صرفاً به عنوان یک هزینه، بلکه به عنوان یک سرمایهگذاری اساسی برای تضمین تداوم خدمات و ایمنی تجهیزات و نیروی انسانی در نظر گرفته شود.










